آرتروز و ساییدگی مفصل شانه چیست: علائم، علت و درمان

آرتروز نوعی التهاب است که در یک یا چند مفصل از مفاصل بدن ایجاد می‌شود. در یک شانه بیمار، التهاب موجب درد و گرفتگی می‌شود. با این که آرتروز شانه درمانی ندارد اما بسیاری از روش‌ها برای التیام درد آن وجود دارد. با استفاده از این روش‌ها بیشتر افراد مبتلا به آرتروز قادر به مدیریت درد و انجام فعالیت‌های خود هستند. اگر شما دچار شانه درد شده‌اید باید خیلی سریع به متخصص درد مراجعه کنید تا خیلی زود علت آسیب این درد را تشخیص بدهد و درمان سریع را آغاز کند. اگر درد مزمن شود آسیب‌های ناشی از آن جدی‌تر شده و درمان مشکل‌تر خواهد شد.

در کلینیک تخصصی درد ماهان متخصصین ماهر و مجرب می‌توانند علت اصلی درد شانه را تشخیص دهند و درمان مناسب را پیشنهاد کنند. یکی از عوامل اصلی درد شانه سائیدگی و آرتروز شانه است که افراد ممکن است با انواع آرتروز شانه مواجه شوند. در این کلینیک با داشتن مجهزترین و معتبرترین دستگاه‌های تشخیصی متخصصین درد می‌توانند به راحتی نوع آرتروز شانه فرد بیمار را تشخیص داده و درمان مناسب (بسته به شدت آسیب واردشده به شانه) از درمان‌های بدون جراحی تا درمان‌های جراحی را به بیمار پیشنهاد می‌کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های 02188866619 و 02188866629 تماس حاصل فرمایید.

آناتومی شانه


شانه از سه استخوان تشکیل شده است: استخوان بالای بازو (هومروس)، تیغه شانه (اسکاپولا) و ترقوه (کلاویکل). سر استخوان بالای بازو در سوکت تیغه شانه قرار می‌گیرد. به این سوکت گلونوئید گفته می‌شود. ترکیب عضلات و تاندون‌ها، استخوان را در مرکز سوکت شانه نگه می‌دارد. این بافت‌ها به روتاتور کاف معروف هستند.

دو مفصل در شانه وجود دارد و هر دو ممکن است به آرتروز شانه مبتلا شوند. یک مفصل در محل تلاقی کلاویکل و سر تیغه شانه (آکرومیون) قرار دارد که به آن مفصل آکرومیوکلاویکولار گفته می‌شود و مفصل دیگر جایی است که سر استخوان هومروس در اسکاپولا قرار می‌گیرد و به آن مفصل گلنوهومرال گفته می‌شود.

علل


احتمال ابتلا به آرتروز شانه با افزایش سن افزایش می‌یابد اما آرتروز ممکن است به دلایل دیگری هم ایجاد شود که ربطی به افزایش سن ندارند. برای مثال، آسیب‌دیدگی استخوان شانه، عضلات یا تاندون‌ها ممکن است باعث ابتلا به آرتروز در شانه شوند. استفاده بیش از حد از شانه، بیماری‌های خودایمنی، مصرف استروئیدها و الکل و برخی بیماری‌های دیگر ممکن است باعث ایجاد آرتروز در شانه شوند.

انواع آرتروز شانه


استئو آرتریت

آرتروز؛ بیماری است که پوشش بیرونی استخوان (غضروف مفصلی) را از بین می‌برد. با از بین رفتن غضروف، استخوان فرسوده و خشن می‌شود و فضای محافظت‌کننده بین استخوان‌ها کاهش می‌یابد. در هنگام حرکت، استخوان‌های مفصل به یکدیگر ساییده شده و باعث ایجاد درد می‌شوند.

روماتیسم مفصلی

روماتیسم مفصلی یک بیماری مزمن است که به چند مفصل از مفاصل بدن حمله می‌کند. این بیماری تقارنی است به این معنی که مفاصل مشابه هر دو طرف بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مفاصل بدن با پوششی به نام سینوویوم پوشیده شده‌اند که باعث حرکت روان و راحت مفصل می‌شود.

آرتروزهای پس از وارد آمدن ضربه به مفصل

آرتروزهایی که به دلیل وارد آمدن ضربه به مفصل مانند شکستگی و دررفتگی شانه ایجاد می‌شوند مشابه استئوآرتریت هستند.

آرتروپی پارگی روتاتور کاف

آرتروز شانه ممکن است پس از پارگی شدید و طولانی مدت تاندون روتاتور کاف به وجود آید. روتاتور کاف پاره شده قادر به نگهداشتن سر استخوان هومروس در سوکت گلونوئید نیست در نتیجه هومروس به سمت جلو حرکت کرده و به آکرومیون می‌ساید. این سایش باعث آسیب‌دیدگی سطح استخوان‌ها شده و آرتروز شکل می‌گیرد.

نکروز آواسکولار

نکروز آواسکولار (بافت‌مردگی بی‌خونی) شانه یک بیماری دردناک است که زمانی ایجاد می‌شود که خون‌رسانی به سر استخوان هومروس متوقف شود. از آنجا که سلول‌های استخوانی بدون خون می‌میرند، نکروز آواسکولار می‌تواند منجر به تخریب مفصل شانه و ابتلا به آرتروز شانه شود. نکروز آواسکولار در چند مرحله ایجاد می‌شود. با پیشرفت بیماری، استخوان مرده به تدریج تخریب می‌شود که به پوشش غضروفی استخوان آرتیکولار آسیب وارد کرده و منجر به ابتلا به آرتروز شانه می‌شود.

علائم آرتروز شانه


درد

 شایع‌ترین علامت آرتروز شانه است که با انجام فعالیت تشدید شده و به صورت پیشرونده شدیدتر می‌شود.

  • اگر مفصل گلنوهومرال شانه آسیب دیده باشد، درد در پشت شانه متمرکز شده و ممکن است با تغییر آب‌وهوا تشدید شود. بیماران از درد عمیق در مفاصل اذیت می‌شوند.
  • درد آرتروز در مفصل آکرومیوکلاویکولار در بالای شانه متمرکز می‌شود. درد ممکن است به سمت کناره‌های گردن گسترش یابد.
  • افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی ممکن است درد را هم در مفصل گلنوهومرال و هم در مفصل آکرومیوکلاویکولار احساس کنند.

کاهش دامنه حرکت

محدود شدن حرکات، یکی از علائم شایع آرتروز شانه است. ممکن است بلند کردن دست برای شانه کردن موی سر یا برای قرار دادن اشیا در دکور برای شما دشوار شود. ممکن است شما صدای تق‌تق را در هنگام حرکت دادن شانه خود بشنوید. با پیشرفت بیماری، هر گونه حرکتی در شانه موجب ایجاد درد می‌شود. درد شبانه نیز شایع بوده و ممکن است در خواب فرد مبتلا اختلال ایجاد کند.

معاینات


سوابق پزشکی و معاینات بالینی

در هنگام انجام معاینات بالینی پزشک موارد زیر را مورد ارزیابی قرار می‌دهد:

  • ضعف (آرتروفی) در عضلات
  • حساسیت به لمس
  • میزان محدودیت‌های حرکتی فعال (خود هدایت‌شونده) و غیرفعال (همراه با کمک)
  • هرگونه علائم آسیب‌دیدگی در عضلات، تاندون‌ها و رباط‌های اطراف مفصل
  • علائم آسیب‌دیدگی‌های گذشته
  • ابتلای مفاصل دیگر به آرتروز (نشان‌دهنده ابتلا به روماتیسم مفصلی است.)
  • کرپیتوس (احساس خرد شدن درون مفصل) در هنگام حرکت
  • درد در زمانی که به مفصل فشار وارد می‌شود.

عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس

عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس برای آرتروز شانه، کاهش فضای مفصل، تغییرات استخوانی و شکل‌گیری خارهای استخوانی (استئوفیت) را مشخص می‌کند.

اقدامات درمانی


روش‌های درمانی غیر جراحی

  • استراحت: هر گونه فعالیتی که وضعیت شانه را بدتر کند باید متوقف شود. معمولاً پزشکان توصیه می‌کنند که انجام همه فعالیت‌ها تا زمان توقف علائم متوقف شود.
  • گرما و یخ: استفاده از یک حوله مرطوب گرم یا قرار دادن یخ روی مفصل شانه می‌تواند به کاهش درد و تورم کمک کند.
  • آتل و اسپلینت: برخی از پدهای اسپلینت با گچ ممکن است برای ثابت نگهداشتن مفصل شانه در یک وضعیت ثابت و پایدار به خصوص در هنگام خواب مورد استفاده قرار گیرند.
  • داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی: داورهای خوراکی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می‌توانند به کاهش درد و تورم در شانه کمک کنند.
  • کورتیکواستروئیدها: داروهای استروئیدی خوراکی مانند پردنیزون ممکن است به کاهش التهاب و افزایش دامنه حرکتی در شانه‌ها کمک کنند.
  • اصلاح ویسکوزیته: مایع طبیعی موجود در مفصل (مایع سینوویال) حاوی ماده‌ای به نام اسید هیالورانیک است. زمانی که مفصل در اثر آرتروز شانه آسیب دیده باشد، سطح اسید هیالورانیک در مفصل کاهش می‌یابد. کاهش سطح اسید هیالورانیک باعث می‌شود که توانایی مفصل در روان حرکت کردن کاهش یابد. اصلاح ویسکوزیته یک روش کم تهاجمی است که برای درمان آرتروز شانه به کار برده می‌شود. در حین انجام این فرایند، مقادیر کمی از اسید هیالورانیک در مفصل شانه تزریق می‌شود تا حرکات مفصل روان شده و درد کاهش یابد.
  • کرایوتراپی: کرایوتراپی یک روش درمانی غیرتهاجمی است که در آن از دمای پایین برای کاهش درد، التهاب و تورم در مفصل شانه استفاده می‌شود. این روش زیاد به کار برده نمی‌شود.
  • فیزیوتراپی: پس از کاهش علائم و نشانه‌های آرتروز شانه، می‌توان برخی حرکات ملایم و سبک ورزشی را انجام داد. با فیزیوتراپی می‌تواند قدرت و انعطاف‌پذیری را در عضلات افزایش داد.
  • تزریق استروئیدها در مفاصل: با تزریق استروئیدها در مفاصل می‌توان علائم (مانند درد) را به طور موقتی کاهش داد و دامنه حرکتی را بهبود بخشید. به هر حال، ذکر این نکته ضروری است که تزریق استروئیدها، علائم را به طور موقتی بهبود می‌بخشد و تکرار تزریق در طولانی مدت می‌تواند باعث آسیب‌دیدگی مفاصل شود.