طب سوزنی یک روش جامع برای حفظ سلامت و ریشه گرفته از طب سنتی چین میباشد. در طب سنتی چین، پزشکان با وارد کردن سوزنهای کوچک و ظریف به پوست، نقاط خاصی از بدن را تحریک میکردند.
امروزه طب سوزنی یکی از محبوبترین روشهای درمانی موجود در طب سنتی چین میباشد. طب سنتی چینی یک روش درمان محبوب است که بیش از 2500 سال پیش در چین باستان به وجود آمده و تاکنون نیز ادامه یافته است.
پزشکان طب سنتی چین برای درمان بیماریهای مختلف، از جمله درد شانه، از یک روش جامع که شامل طب سوزنی، داروهای گیاهی، تای چی، ماساژ درمانی، و “تمرینات مختلف ذهن و بدن” است استفاده میکردند.
نحوهی عملکرد طب سوزنی
طب سوزنی معمولا با دست و توسط یک پزشک آموزش دیده انجام میشود به این صورت که پزشک به دقت سوزنهایی را در نقاط مختلف شانه (با عمق کم) وارد میکند. معمولا حدود 10 تا 20 سوزن ظریف همزمان به محل وارد میشوند. سوزنها آنقدر ظریف هستند که درون یک سوزن کوچک خونگیری جا میشوند و به همین دلیل طب سوزنی برای اکثر افراد تقریبا بدون درد است.
همچنین برخی از انواع طب سوزنی از محرکهای الکتریکی ضعیف که در سوزنها جریان دارد استفاده میکنند، یا اصلا از هیچ سوزنی استفاده نمیکنند. برای مثال، آکیو پرشر یا فشار درمانی معمولا “طب سوزنی بدون سوزن” نامیده شده و با استفاده از روشهای مختلف ماساژ درمانی و با فشار نقاطی مشخص، باعث تحریک انرژی در بدن میشود.
مزایای طب سوزنی
- اگر به درستی انجام شود، هیچ خطری نخواهد داشت.
- عوارض جانبی بسیار کمی دارد.
- نوعی درمان ترکیبیِ بسیار موثر است.
- برای کنترل دردهای مختلف مفید است.
- جایگزین مناسبی برای افرادی است که از داروهای ضد درد نتیجه مطلوبی کسب نکردهاند.
- جایگزین مناسبی برای بیمارانی است که میخواهند از مصرف داروهای ضد درد اجتناب کنند.
طب سوزنی برای کدام بیماریهای شانه استفاده می شود؟
موارد استفاده از طب سوزنی برای درمانهای مربوط به شانه عبارتند از:
آرتروز شانه
آرتروز زمانی ایجاد میشود که یک نیروی مکانیکی مکررا به استخوان شانه وارد شده و فشاری بیش از توانایی بدن برای ترمیم مداوم به سطوح مجاور وارد کند. به تدریج سرعت ایجاد اختلالات ساختاری از سرعت ترمیم بیشتر شده و باعث التهاب، درد، خشکی، سفتی، و نهایتا تخریب ساختاری و از دست دادن تحرک میشود.
درمان زود هنگام با طب سوزنی بیشتر بر تنظیم الگوهای به کارگیری عضلات شانه به منظور بهبود مکانیک شانه متمرکز است. زمانی که مکانیک شانه بهبود یافت، در درمان از روشهای ضد التهابی و تسکین دهنده استفاده میشود.
شانهی یخ زده
شانهی یخ زده اصطلاحی است که معمولا برای کپسولیت چسبنده به کار میرود، و به دلیل ضخیم شدگی و انقباض کپسول یا بافت همبند اطراف ساختارهای استخوانی مفصل شانه این نام به آن داده شده است. شانهی یخ زده معمولا دردناک است اما اولین علائم ناشی از انقباض کپسول شامل سفتی و محدودیت حرکتی است که به بی تحرکی ناشی از یخ زدگی مربوط میباشد.
طب سوزنی با هدایت عضلات به سمت استفادهی متعادل از مفصل (استفاده یا عدم استفادهی انتخابی) و افزایش ارتباطات عصبی عضلات با بافتهای خود روی سفتی و خشکی عضلات تاثیر گذاشته و عمل توانبخشی شانه را انجام میدهد.
پارگی لابرال
حفرهی کم عمق و استخوانی روی مفصل شانه (حفرهی گلنوئید شانه، که بخشی از مفصل گلنوهومرال را تشکیل میدهد) توسط یک رشته بافت نرم که لبههای آن را پوشش داده، عمیق شده است. این رشته، “لابروم” نامیده میشود. چرخش بیش از حد این رشته بافت نرم در حفرهی خود (بر روی گلنوئید شانه)، در موارد شدید در رفتگی یا جابجا شدگی مفصل، به لابروم آسیب میرساند. لابرال نیز به کپسول مفصل متصل است و در هنگام کشیدگی یا پارگی کپسول ممکن است آسیب ببیند. طب سوزنی روند بهبود را تسریع کرده و به توانبخشی شانه در حین بهبود کمک میکند.
پارگی روتاتور کاف
چندین عضله نسبتا کوچک هماهنگ با یکدیگر کار میکنند تا در حین انجام فعالیتهایی که در آنها از مفصل شانه استفاده میشود، از سرشانه یا بالای استخوان بازو در حفرهی خود، محافظت کنند.
تاندون این عضلات، سر مفاصل را پوشانده و یک کاف محافظ را در اطراف مفصل شانه یا مفصل گلنوهومرال ایجاد میکند. محافظت صحیح از شانه، نیاز به متعادل سازی فشار وارده به هر یک از عضلات روتاتور کاف (عضلات گرداننده شانه) در حین حرکات شانه دارد. هنگامی که این تعادل ایجاد نشود، اجزای مفصل، از جمله تاندون روتاتور کاف، تحت فشار مکانیکی قرار خواهند گرفت.
زمانی که روتاور کاف پاره شود، طب سوزنی می تواند درد و التهاب ایجاد شده را کاهش داده و به بازسازی مفصل کمک کند.
دررفتگی شانه
زمانی که بالای استخوان شانه از حفرهی خود، یعنی حفرهی گلنوئید روی شانه، بیرون آید، یعنی شانه در رفته است.
اگر در این حین استخوانی بشکند، فرد دچار شکستگی شانه نیز خواهد شد (به قسمت شکستگیهای شانه مراجعه کنید). حتی اگر استخوانی نشکند، ممکن است دررفتگی شانه به بسیاری از بافتهای نرم آسیب رسانده و فضای بین استخوانهای شانه (هومروس، اسکاپولا و کلاویکل) را بریج کند.
دررفتگی شانه به مراقبت پزشکی فوری نیاز دارد تا آسیب وارده بررسی شده و مفصل در رفته زودتر جا انداخته شود (استخوانها در محل خود قرار داده شوند). پس از انجام مراقبتهای پزشکی اولیه، طب سوزنی میتواند در تسریع بهبود بافت نرم بسیار مفید باشد. اگر دررفتگی به خوبی بهبود نیابد، باعث کاهش تحرک شانه در آینده و افزایش احتمال در رفتگی مجدد میشود.
ایمپینجمنت شانه
ایمپینجمنت شانه زمانی ایجاد میشود که سرِ استخوانِ بالای بازو، یا هومروس، به سمت بالا- یعنی به سمت برآمدگی استخوان بالای شانه برود (این برآمدگی استخوان بالای شانه را آکرومیون مینامند که از اسکاپولا به سمت بیرون و بالای شانه بیرون زده است). ممکن است بافتهای نرم موجود در این قسمت آسیب دیده و ملتهب شوند. این بافتها شامل بورس و تاندون عضلات روتاتور کاف هستند.
در ایمپینجمنت حاد شانه، طب سوزنی میتواند التهاب را کاهش داده و درد را کنترل کند و به بیمار در استفاده مجدد از شانهای با مکانیک بهتر کمک کرده و خطر آسیب شانه در آینده را کاهش دهد.
عوامل خطر و عوارض جانبی طب سوزنی
عوامل خطر و عوارض جانبی طب سوزنی عبارتند از:
- در صورتی که طب سوزنی در صورت استفاده از سوزنهای استریل و تحت نظر یک پزشک با تجربه انجام شود، خطری به همراه نخواهد داشت. با این حال، ممکن است عوارض جانبی جزئی داشته باشد.
- ممکن است سوزنها شکسته و به بافت داخلی آسیب رسانند، اما این یک مورد نادر است.
- ممکن است در اثر استفاده از سوزن، کبودی یا خونریزی جزئی به وجود آید.
- لطفا توجه داشته باشید که طب سوزنی برای افرادی که دچار اختلالات خونریزی هستند یا افرادی که داروهای رقیق کنندهی خون مانند کوآمدین مصرف میکنند، مناسب نیست.